Nostaljik Türk filmleri  |   Nostaljik Yabancı filmler  |   İstanbul AVM'ler  |   Ankara AVM'ler  |   İzmir AVM'ler  |   Kıbrıs AVM'ler  |  

Samsun

SAMSUN (sehir)

SAMSUN, Samsun ilinin merkezi. Samsun kenti, Kızılırmak ve Ye- şilırmak deltaları arasında yeralan Samsun körfezi kıyı­ sında, batıda Fener (Kalyon) burnu ile doğuda Mert ırmağı adı verilen küçük bir akarsu ağzı arasında uzanır.
TARİH İlk olarak günümüzdeki yerinin kuzeybatısında Fener burnuyla sona eren sırtın üstünde ve yamaçlarında Amisos adıyla kurulan kent, Karadeniz kıyılarını Musul`un doğusundaki ünlü Ninova kentine bağlayan önemli ticaret yolu üstünde olduğundan kısa sürede gelişti. İ.Ö. V. yy`da Atmalılar tarafından, İ.Ö. 370`e doğru Persler tarafından alınıp, Büyük İskender döneminde bağımsızlığa kavuştu. İ.Ö. 76`da Romalı komutan Lucullus tarafından Roma topraklarına katılıp, önemli bir ticaret merkezine dönüştü. Bizansdöneminde de önemli bir liman kenti olarak etkinliğini sürdürüp, sık sık müslüman Arapların saldırısına uğradı ve Malatya emîri Ömer komutasındaki bir ordu tarafından 863`te yağmalandı. Türklerin Anadolu`ya girmelerinden sonra Daniş- mentoğullarının akınlar düzenledikleri Amisos`un yakınlarına, XII. yy`da Kılıç Arslan II döneminde Selçuklular yerleşerek, korumaları altına aldılar ve yanı başında, deniz kıyısında Samsun adlı yeni bir kent kurdular: Amisos ve Samsun kentleri uzun süre yan yana yaşadı. Yıldırım Bayezit döneminde Samsun kenti Osmanlılar tarafından alınırken (1394), Amisos, Cenevizlilerin elinde kaldı. Ankara Savaşı`ndan sonraki karışıklık döneminde Candaroğlu İsfendiyar Bey, Samsun`u ele geçirdiyse de, kısa süre sonra Çelebi Mehmet tarafından yeniden alındı. Yanı başındaki Amisos da düşmek üzereyken, Cenevizlilerin kenti ateşe vererek, denize açılmalarıyla, Amisos bütünüyle yandı. Osmanlı yönetim örgütünde Trabzon iline bağlı Canik sancağının merkezi olan Samsun kenti, bir süre Anadolu ile Kırım arasındaki deniz ticaretinde önemli rol oynayıp, daha sonra da çevresinde tütün ekiminin yaygınlaşmasıyla, hızla gelişti. 1869`da bir yangında büyük kesimi yandıysa da, Fransa`dan getirilen bir mimarın yaptığı plana göre yeniden kurulup, Birinci Dünya Savaşı sırasında 1915`te dört kez, Ruslar tarafından topa tutuldu. Mondros Mütarekesi`nin imzalanmasından sonra İngilizler tarafından kıyılarına asker çıkarıldıysa da, 19 Mayıs 1919`da Atatürk`ün limanına ulaş­ masıyla, Kurtuluş Savaşı`nın simgesi haline geldi. GÜNÜMÜZDE SAMSUN Cumhuriyet döneminin başında aynı adlı ilin merkezi olan Samsun kentinin, 1927`deki ilk nüfus sayımında 30 333 olan nüfusu, ilk olarak 1965`te 100 000`i aşıp (107 510), 1990 nüfus sayımında 303 979`a yükseleli. Nüfus artışına paralel olarak alanı da genişleyen Samsun, günümüzde kıyı boyundaki dar kıyı şeridinden taşarak, bu şeridi kuşatan yamaçlarda 100 m`yi aşan yüksekliklere kadar yayılmıştır. En önemli sanayi kuruluşunun bakır ve pirit filizlerini işleyen Karadeniz Bakır İşletmeleri olduğu kentte, öbür sanayi tesisleri arasında un, salça, bitkisel yağ, süt ürünleri, sigara,yem, orman ürünleri, çimento, gübre, azot ve sülfürik asit fabrikaları sayılabilir. Aynı zamanda da 19 Mayıs Üniversitesinin merkezidir.

Samsun il (sehir)

Samsun il, Karadeniz Bölgesinin Orta Karadeniz Bölümü`nde il. Yüzölçümü 9 579 km2, nüfusu 1990 sayımında 1 158 400, merkezi Samsun kenti olan Samsun ili, 15 ilçeye bölünmüştür: Merkez, Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Çarşamba, Havza, Kavak, Ladik, Ondokuzmayıs, Salıpazarı, Tekkeköy, Terme, Vezirköprü, Yakakent. Kuzeyde Karadeniz kıyıları, doğuda Ordu, güneyde Tokat ve Amasya, güneybatıda Çorum, batıda Sinop illeriyle sınırlı olan Samsun ili toprakları, Kuzey Anadolu kıyı dağlarının orta kesimlerini içerir. Doğu Karadeniz ve Batı Karadeniz bölümlerindeki dağlara oranla çok daha alçak olan, `Canik dağları` adı verilen bu dağlar, yükseltileri genellikle 1 000-1 500 m`yi geçmeyen basık, yuvarlak, dar sırtlar biçimindedir; bu özelliklerinin sonucu olarak, Karadeniz kıyısı ile iç kesimler arasındaki ulaşımda güçlüğe yol açmazlar. İlin yüzey şekillerinin en dikkat çekicisi, Karadeniz`e doğru üçgen biçiminde uzanan Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarıdır. İlin kıyı kesimleri yağışlı, kışları ılık geçen bir iklimin etkisindedir. İl merkezindeki meteoroloji istasyonunun uzun süreli verilerine göre, en soğuk ay ortalaması 6,9 °C, en sıcak ay ortalaması 23,2 °C, günümüze kadar kaydedilen en düşük sıcaklık -9,8 °C (9.2.1929), en yüksek sıcaklıksa 39 °C`tır (15.8.1938). Yıllık yağış tutarları, kıyı kesiminde batıdan doğuya doğru ilerlendikçe artar: Alaçam`da 653 mm, Bafra`da 726 mm, Samsun`da 735 mm, Çarşamba`da 937 mm, Terme`de 975 mm. Samsun ili, Türkiye`nin orman örtüsü bakımından zengin sayılabilecek illerindendir. İlin iç kesimlerinde ve ovalık yerlerde orman örtüsü aşağı yukarı bütünüyle yok edilmiş olmakla birlikte, eğimli yerler 1 200 m yükseltiye kadar meşe, gürgen, kayın, kestane, dişbudak gibi yayvan yapraklı ağaçlardan, 1 200 m`den yukarılarda da iğneyapraklı ağaçlardan oluşan ormanlarla örtü­ lüdür. Samsun ilinin suları, sık bir akarsu ağıyla Karadeniz`e boşalır: Sular ya doğrudan doğruya Karadeniz`e inerler ya da ilin iki büyük ırmağı Kızılırmak ve Yeşilırmak`a karışarak onlar aracılığıyla Karadeniz`e ulaşırlar. Doğudan batıya doğru başlıca akarsular arasında Terme suyu, Yeşilırmak, Aptal suyu, Mert ırmağı, Kürtün suyu ve Kı­ zılırmak sayılabilir. Başlıca göller, ilin iç kesimindeki, Tersakan çayının çıktığı Ladik gölü ile kıyı kesimlerinde, Yeşilırmak ve Kı­ zılırmak deltasında yeralan delta gölleridir. Yeşilırmak deltasındaki göllerin başlıcaları, Akgöl, Dumanlıgöl ve Semenlik gölü, Kızılırmak deltasındaki başlıca göllerse Karaboğaz gölü, Liman gölü, Balık gölü ve Uzungöl`dür. EKONOMİ Samsun ilinin ekonomisi, büyük ölçüde tarıma dayanır. Tahıl türleri arasında en çok mısır yetiştirilir (en çok mısır yetiştirilen ilçeler Çarşamba ve Terme`dir). Mısırdan sonra, ikinci sırada buğday yeralır; baklagillerden fasulye de önemli yertutar. Sanayi bitkileri arasında tütün ve şekerpancarı önemlidir (tütün en çok Bafra`da, şekerpancarı en çok Havza [ilin toplam şekerpancarı üretiminin yarıya yakını] ve Vezirköprü ilçelerinde yetiştirilir). Ayçiçeği üretimi de gelişmektedir. Ayrıca, Vezirköprü ilçesinde az miktarda kenevir ekilir. Meyve ağaç­ ları arasında, sayı bakımından fındık ağaçları (ildeki fındık ağaçlarının yarıdan çoğu Terme ilçesindedir) birinci sırada yeralır. Elma ve şeftali üretimi de önemlidir. Samsun ilinde hayvancılık da gelişmiştir. Gelemen Tarım İşletmesi`nde hayvan soyunun geliştirilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir. Kıyı kesimlerinde balıkçı­ lık yapılan ilde, Kızılırmak ve Yeşilırmak ağızlarında avlanan balıklardan havyar elde edilir. Samsun ilinin yeraltı gelir kaynakları arasında, Amasya ili sınırlarına yakın kesimdeki linyit yatakları ile Havza ve Ladik ilçelerindeki sıcak su kaynakları sayılabilir. Başlıca sanayi kuruluşları, il merkezindeki azot ve sülfürik asit fabrikaları ile Murgul ve Küre`den getirilen bakır ve pirit filizlerini işleyen Karadeniz Bakır Işletmeleri`dir. Samsun kentinde ayrıca Tekel sigara fabrikası, yem fabrikası, vb. kuruluşlar, Bafra ve Vezirköprü`de de kereste fabrikaları vardır. ULAŞIM Samsun ilinde ulaşım kara, hava, deniz ve demiryollarıyla sağlanır. İl merkezi batıda Sinop`a, doğuda Ordu`ya, güneyde Çorum ve Amasya`ya düzgün karakollarıyla bağlanır. Samsun`u yurdun iç kesimlerine bağlayan Samsun-Sivas demiryolu, cumhuriyet döneminde yapılmış, Samsun limanı da modern görünüşünü 1960 yıllarının başında almıştır. Ayrıca il merkezi, uçak seferleriyle Ankara ve İstanbul`a bağlanmıştır.

Bunlara bakanlar bunlara da baktı

Benzer isimler

Güncel Filmler

Son Eklenen Filmler

Bi` İlhan İrem Vardı
Bi` İlhan İrem Vardı Devamı
Komünist Başkan
Komünist Başkan Devamı

Sizin için seçtiklerimiz

Dokuz Kraliçe
Dokuz Kraliçe Devamı
Sevgili Ortak
Sevgili Ortak Devamı
Çıldırış
Çıldırış Devamı

Unutulmayanlar
Unutulmayanlar Devamı
Ghost in The Shell 2
Ghost in The Shell 2 Devamı

Joe Somebody
Joe Somebody Devamı
Kızıl Şafak
Kızıl Şafak Devamı
Chakde! India
Chakde! India Devamı

Batan Güneş
Batan Güneş Devamı
Patrik 1,5
Patrik 1,5 Devamı
Güzel Köyler Güzel Yanar
Güzel Köyler Güzel Yanar Devamı