Nostaljik Türk filmleri  |   Nostaljik Yabancı filmler  |   İstanbul AVM'ler  |   Ankara AVM'ler  |   İzmir AVM'ler  |   Kıbrıs AVM'ler  |  

Rize

Mübarizettin Ertokuş (kisi)

Mübarizettin Ertokuş, Selçuklu komutanı (öl. 1231). Has kölelerinden oldu­ ğu Gıyasettin Keyhüsrev l`in tahttan uzaklaştırılmasında onunla birlikte Bizans`a giden (1198) Mübarizettin Ertokuş (ya da Ertukuş), efendisinin yeniden Konya tahtına çıkmasına (1205) yardım etti. Antalya subaşılığı (1207-1228) yapıp, şehzade kavgaları sırasında (1211- 1212), hıristiyan halkın eline geçen Antalya`yı geri aldı (1213). Kolonofos kalesini alıp, bir tersane, saray ve imarethane yaptırd-i (limana Alaiye adı verildi). Alara kalesini ele geçirip, Kilikya`nın büyük bölümünü aldı (1226-1228). Şebinkarahisar`ı savaşsız ele geçirip, Harzemşah`a bağlanan Trabzon Komnenosları üstüne bir sefer düzenleyerek, Trabzon`u kuşattıysa da, alamadan geri döndü. Yassıçimen Savaşı`nda (1231) büyük yararlık gösterip, çarpışırken öldü.

Rize (kent) (sehir)

Rize (kent), Rize ilinin merkezi. Rize kenti, Doğu Karadeniz kıyısında, kuzeybatı rüzgârlarına karşı bir siper görevini gören Fener burnunun doğusunda kurulmuştur.
TARİH Eskiçağ`daki adı Rhizus olan Rize kenti, uzun süre Pers egemenliğinde kaldıktan sonra Pontus Krallığı`na geçti. Ortaçağ`da İslâm akınlarının etki alanı dışında kalıp, XI. yy`da Selçuklular tarafından fethedildiyse de, XIII. yy. başlarındaTrabzon Rum İmparatorluğu tarafından alındı (1204) ve Cenevizli-Venedikli gemicilerin sık sık uğ­ radıkları bir ticaret ve liman kentine dönüştü. 1461`de Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı topraklarına katılan Rize, Osmanlı yönetim örgütünde önceleri Çıldır eyaletine, imparatorluğun son dönemlerindeyse, Batum sancağına bağlandı. `Doksanüç Harbi` de denen 1877-1878 Türk-Rus Savaşı`ndan sonra, Batum sancağı Ruslara geçince, Trabzon vilayetine bağlı birsancağın merkezi oldu. Birinci Dünya Savaşı sı­ rasında Ruslartarafından işgal edilip (21 Şubat 1916), iki yıl sonra, 3 Mart 1918`de, savaştan çekilen SSCB tarafından Türkiye`ye bırakıldı. GÜNÜMÜZDE RİZE Cumhuriyet döneminin başında aynı adlı ilin merkezi olan Rize`nin, 1927 sayımında 13 701 olan nüfusu, 1950 yılına kadar 15 000 dolayında durakladı. Sonra, özellikle çay tarım, ticaret ve sanayisinin merkezi olarak gelişmesine bağlı olarak nüfusu da artıp, 1980`de 43 407`ye,1990 nüfus sayımında da52 031`e yükseldi. Rize`nin başlıca ticaret ve iş merkezi ile resmî binaları, kıyıda dar bir kıyı ovası üstünde yeralır. Yakın yıllarda bu kesim, denizin doldurularak toprak kazanılmasıyla, genişletilmiştir. Kentin kenar mahalleleriyse, yeşillikler içindeki tepelerin yamaçlarına doğru, daha çok `dağı­ nık yerleşme` düzeninde yayılmaktadır.

Rize (il) (sehir)

Rize (il), Karadeniz Bölgesi`nin Doğu Karadeniz Bölümü`nde il. Yüzölçümü 3 920 km2, nüfusu 1990 sayımında 348 776, merkezi Rize kenti olan Rize ili, 12 ilçeye ayrılmış­ tır: Merkez, Ardeşen, Çamlıhemşin, Çayeli, Derepazarı, Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere, Pazar. Doğuda Artvin, güneyde Erzurum, güneybatıda Bayburt, batıda Trabzon illeriyle, kuzeybatı ve kuzeyde de Karadeniz`le sınırlı olan Rize ilinin en önemli engebesini, Kuzey Anadolu dağlarının kıyı sıraları oluşturur. Vadilerle sık bir biçimde yarılarak çok engebeli bir görünüş almış olan bu dağlar, kıyı boyundan başlayarak güneydoğuya doğru yükselirler ve Rize-ArtvinErzurum il sınırlarının kesişme noktasındaki Kaçkar da­ ğında, yükseltileri 4 000 m`ye yaklaşır. Rize ilinin kıyı kesiminde ılık, çok yağışlı, belirli kurak mevsimi olmayan bir iklim egemendir (Türkiye`de mevsimler arasındaki ısı farklarının en az olduğu kesim burasıdır). İl merkezindeki meteoroloji istasyonunun verilerine göre, en soğuk ay ortalaması 7 °C, en sıcak ay ortalaması 22,6 °C, günümüze kadar kaydedilen en dü­ şük sıcaklık-7 °C (19.3.1963), en yüksek sıcaklıksa 37,9 °C`tır (2.5.1935). Türkiye`de en çok yağış alan kesim de bu kesimdir: Rize kentindeki istasyon verilerine göre yılda ortalama 2 357 mm yağış (ama istasyonun gerisinde yükselen dağlarda ölçüm istasyonları bulunmamakla birlikte, dağların denize bakan yamaçlarındaki bazı elverişli yerlerde, yıllık ortalama yağışların bu değerin iki katını bulduğu sanılmaktadır). Elverişli iklim koşulları nedeniyle, kıyı dağlarının denize bakan yamaçları nemcil ormanlarla örtülüdür. Ormanlar, alçak kesimlerde kızılağaç, gürgen, kestane, kayın, ıhlamur, meşe gibi yayvan yapraklı ağaçlardan ve yoğun bir ormanaltı topluluğundan (ormangülü, vb.), yükseklerdeyse iğne yapraklılardan (köknar ve ladin) oluşur. Rize ilinin akarsuları birbirine paralel olarak, dağların doruğundan Karadeniz`e doğru inerler. Başlıcaları do­ ğudan batıya doğru Fındıklı deresi, Biiyükdere, Pazarsuyu, Karadeniz ve İyidere olan bu akarsular, şiddetli yağmurlardan sonra ve karlar eriyince hızla kabaran `sel` özellikli akarsulardır. İl sınırları içinde önemli göl yoktur; dağların yüksek kesimlerinde, eski buzulların oyduğu çukurlarda, suların toplanmasıyla oluşmuş kü­ çük buzul göllerine rastlanır.
EKONOMİ Rize ilinde ekonomi, büyük ölçüde tarıma dayanır; ama bu tarım, Türkiye`nin öbür bölgelerindekinden çok farklıdır. Söz konusu farklılığın başında, ilde buğ­ day tarımı yapılmaması, buna karşılık, mısırın aşağı yukarı rakipsiz tahıl türü olması gelir. Baklagil türlerinden fasulye ekimi önemlidir (fasulye, merkez ilçe dışında bütün ilçelerde ekonomik değer taşır). Sanayi bitkilerinden iri yapraklı puroluk tütün Pazar ve Ardeşen ilçelerinde yetiştirilir. Bütün bunların yanı sıra, Rize ili tarı­ mının tanıtıcı öğesi çay bahçeleridir: Türkiye`nin toplam çay üretiminin % 75`e yakını. Ayrıca, kıyı kesiminde turunçgiller (özellikle mandalin) üretimi de gelişmiş­ tir. Buna karşılık, Doğu Karadeniz kıyılarında çok yaygın olan fındık ağacı, Rize ilinde elverişli yetişme koşulları bulamamıştır: İlde fındık üretimi yalnızca Fındıklı, Pazar ve Ardeşen ilçelerinde önem taşır. Hayvancılığın pek gelişmediği (büyükbaş hayvan sayısı, küçükbaş hayvan sayısından çoktur) ilin kıyı kesiminde, balıkçılık (hamsi, istavrit, mezgit) oldukça geliş­ miştir. Önemli yeraltı gelir kaynağı bulunmayan Rize`de, sanayi kuruluşları arasında, çay tarımına paralel olarak sayıları artmış olan çay fabrikaları başta gelir. Ayrıca, orman ürünlerini değerlendiren tesisler(Ardeşen keresteparke fabrikası, vb.) ve besin sanayisi tesisleri vardır. ULAŞIM Denizyoluyla ulaşımın önemini yitirmesiyle, Rize ilinde de ulaşımın ağırlığı karayollarına kaymıştır. Orta Karadeniz ve Doğu Karadeniz kıyılarını izleyen önemli yol, Rize-Çayeli-Pazar-Ardeşen ve Fındıklı`dan geçer. Bu yoldan ayrılarak iç kesimlere yönelen yolların durumu pek iyi değildir (bunlardan Rize`yi Erzurum`a bağlayan Rize-İspir-Erzurum yolu, Ovit geçidinde 2 600 m`yi aşar; ama kış mevsiminde sık sık kapanır).

Bunlara bakanlar bunlara da baktı

Benzer isimler

Güncel Filmler

Son Eklenen Filmler

Bi` İlhan İrem Vardı
Bi` İlhan İrem Vardı Devamı
Komünist Başkan
Komünist Başkan Devamı

Sizin için seçtiklerimiz

Oyun
Oyun Devamı
Richard III
Richard III Devamı

The Midnight Meat Train
The Midnight Meat Train Devamı
Büyük Tuzak
Büyük Tuzak Devamı
Düğün Hediyesi
Düğün Hediyesi Devamı

Bulut Atlası
Bulut Atlası Devamı
Çıldırış
Çıldırış Devamı
Nebraska
Nebraska Devamı

Anasının Kuzusu
Anasının Kuzusu Devamı
Berduş Milyoner
Berduş Milyoner Devamı
Beş Hergele
Beş Hergele Devamı