Nostaljik Türk filmleri  |   Nostaljik Yabancı filmler  |   İstanbul AVM'ler  |   Ankara AVM'ler  |   İzmir AVM'ler  |   Kıbrıs AVM'ler  |  

Hatay

Hatay (sehir)

Hatay, Türkiye`nin güneyinde, Akdeniz Bölgesi sınırları içinde il. Yüzölçümü 5 403 km2, nüfusu 1990 sayımına göre 1 109 754, merkezi Antakya kenti olan Hatay ili 12 ilçeye ayrılmıştır: Merkez (Antakya), Altınözü, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağı, Yayladağı. Batıda Akdeniz, kuzeyde Adana, kuzeydoğuda Gaziantep illeriyle, doğuda ve güneyde Suriye topraklarıyla sınırlanan Hatay ilinin batı kesimleri, İskenderun körfezi kıyısındaki çok dar bir kıyı ovasıyla kaplıdır. Bu dar kıyı ovasının hemen gerisinde Amanos dağları yükselir. Fazla yüksek olmadıkları halde bir duvar gibi uzanan Amanos dağlarının, Hatay ili içindeki tek önemli geçidi, İskenderun-Antakya yolunun geçtiği Belen boğazıdır. Güneybatı-kuzeydoğu doğrultusunda uzanan Amanos dağları, Gâvur dağları ve Nur dağları gibi adlarla anılırlar. İlin Asi ırmağının denize döküldüğü yer ile Suriye sınırı arasında kalan güney kesiminde, bir başka dağlık yöre bulunur: Türkiye-Suriye sınırı, burada bu dağlık ve ormanlık kesimden geçer. İlin orta kesimini, güneybatı kuzeydoğu doğrultulu bir çukuralan kaplar ve güneyde Suriye sınırları içinde, kuzeyde de Hatay sınırları dışında Kahramanmaraş yakınına kadar uzanır. Hatay ilinde genellikle Akdeniz iklimi egemen olmakla birlikte, yükselti farkları, denize olan uzaklık gibi etmenler, iklimde değişikliklere yol açar. En sıcak ay ortalaması İskenderun`da 28,6 °C, Antakya`da 27,6 °C, en soğuk ay ortalamasıysa aynı merkezlerde sırasıyla 11,9 °C ve 8,1 °C`tır. İskenderun`da günümüze kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık 43,2 °C (26.8.1962), en düşük sıcaklık -3,2 °C (6.2.1950), Antakya`da günümüze kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık 43,9 °C (16.8. 1962), en düşük sıcaklık -14,6 °C`tır (15.1. 1950). Yıllık yağış tutarı, ortalama olarak, İskenderun`da 785 mm`den, Dörtyol`da 1 022 mm`ye ve Antakya`da 1 173 mm`ye kadar değişir. Yağışların mevsimlere bölünüşünde, yaz yağışlarının azdığı göze çarpar. Yalnızca Dörtyol`da, yaz yağışları da önemsenebilecek orandadır. Amanos dağlarının Akdeniz`e bakan yüzü, alçak kesimlerde maki, yükseklerde ormanlarla kaplıdır. Dağların doğuya bakan yüzündeyse, orman örtüsü seyrekleşir. Bu dağlarda, çeşitli çam türleri ile yapraklarını döken ağaçlar da bulunur. Ayrıca, Amanoslar`ın yüksek kesimlerinde kayın ağaçlarına rastlanır. Hatay ilinin başlıca akarsuyu, Suriye`den gelen Asi ırmağıdır. İle güney-kuzey doğrultusunda giren Asi, Amik ovasında bir dirsek yaptıktan sonra, Antakya kentinin içinden geçer ve Samandağı yakınlarında Akdeniz`e dökülür. İlin öbür önemli sayılabilecek akarsuları, Afrin çayı ile Karasu`dur. EKONOMİ İkliminin elverişliliği nedeniyle Hatay ilinde, tarıma ayrılan topraklar geniş yer tutar. Tahıl ürünlerinin başında buğday, sonra da arpa gelir. Amik ovasında pirinç ekimi geniş yer tutar. Sanayi bitkileri arasında pamuk yaygındır. Samandağı ilçesinde, nargile içiminde kullanılan tömbeki yetiştirilir. Asi ırmağı kıyılarında kurulmuş bütün köylerde meyvecilik ve sebzecilik yapılır. İskenderun körfezi kıyılarında, turunçgiller tarımı başta gelir (ilde portakal üretiminin başlıca merkezi Dörtyol`dur). Zeytin üretimi de, ilin önemli gelir kaynaklarındandır. Hatay`da pek gelişmemiş olan hayvancılıkta, kılkeçi başta gelir. Koyun sayısı ve öbür küçükbaş ve büyükbaş hayvan sayıları çok daha azdır. İpekböcekçiliği, eski önemini yitirmiştir. Hatay`da, pek önemli olmamakla birlikte, krom, demir, bakır, kurşun yatakları vardır. Yayladağı ilçesinde, `Hatay gülü` adı verilen renkli bir mermer çıkarılmaktadır. İlin en önemli sanayi kuruluşları İskenderun`dadır: Demir-çelik fabrikası; Sarıseki`deki yapay gübre fabrikası (fosfatlı gübreler); teneke fabrikası; vb. Bunlar dışında, ilin çeşitli yerlerinde, zeytinyağı ve sabun tesisleri ile çırçır (pamuk ayıklama) fabrikaları ve çeltik fabrikaları vardır. ULAŞIM Ceyhan ile Osmaniye arasındaki Toprakkale istasyonundan ayrılan demiryolu hattı, güneye inerek İskenderun`a ulaşır. Buna paralel olarak düzgün bir karayolu da, Adana`yı İskenderun`a bağlar. Bu yol, Belen geçidinde Amanoslar`ı aştıktan sonra, Top boğazından geçerek Antakya`ya ulaşır. Antakya`dan doğuya giden bir yol Halep`e (Cilvegözü sınır kapımızdan çıkarak), güneye giden bir yol da Lazkiye`ye (Yayladağı sınır kapımızdan çıkarak) ulaşır.

Hatay Sorunu (tarih)

Hatay Sorunu, Hatay Antlaşması`yla ve Hatay`ın Türkiye`ye katılmasıyla sonuçlanan olayları belirten tarih terimi. 1918 Mondros Ateşkesi`nden sonra İskenderun`a çıkan Fransız birlikleri, o dönemde Halep vilayetinin birer ilçesi olan İskenderun ve Antakya`yı işgal etmişlerdi. Kurtuluş Savaşı sona erince, Fransız yönetimi altında bulunan, ama Fransızların Arapça ve Fransızca`yı yaygınlaştırma çabalarına karşın, Türk kimliğini yitirmemiş olan Antakya`da, Hatay Halk Partisi kuruldu ve Fransız yönetiminden kurtulma çalışmalarına başladı. Fransa`da Leon Blum hükümetinin işbaşına gelerek Suriye`ye bağımsızlık tanıma vaadi üstüne, Hatay Sorunu büsbütün alevlendi. Türk hükümeti, 1921`de Fransızlarla imzalanmış olan Ankara Antlaşması`na dayanarak bölgeye bağımsızlık verilmesini isterken, Milletler Cemiyeti`ne de başvurarak Hatay`da seçim yapılmasını talep etti. Milletler Cemiyeti Komisyonu`nun gönderdiği temsilcilerin hazırladıkları rapor uyarınca, Hatay`ın içişlerinde tam bağımsız olması, dışişlerininse Suriye tarafından yönetilmesi, vb. maddeler içeren bir statü kabul edildi. Ama seçim sistemini saptayacak komitenin önerisi,Türk halkı zararına işletilebilecek maddeler içerdiği için Türk hükümeti tarafından kabul edilmedi ve Türk ordusuna bağlı birlikler, seçim güvenliğini sağlamak için Hatay`a girdi. Bu arada Türkiye ile Fransa arasında imzalanan antlaşmayla (3 Temmuz 1938) iki ülke, Hatay`da `güven ve asayişi ortaklaşa korumakta` anlaştılar. Yapılan seçim sonucunda, çoğunluğun Türklerde olduğu bir meclis oluşturuldu ve Hatay devletinin kurulduğu ilan edilerek, devlet başkanlığına Tayfur Sökmen getirildi. Bağımsızlıktan sonra hızla Türkiye`yle bütünleşen Hatay devletinin Meclisi, 29 Haziran 1939`da oybirliğiyle Türkiye`ye katılma kararı aldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 30 Haziran 1939`daki toplantısında bu katılmayı kabul etti ve Hatay, bir il olarak Türkiye sınırları içine alındı.

Bunlara bakanlar bunlara da baktı

Benzer isimler

Güncel Filmler

Son Eklenen Filmler

Bi` İlhan İrem Vardı
Bi` İlhan İrem Vardı Devamı
Komünist Başkan
Komünist Başkan Devamı

Sizin için seçtiklerimiz

Cehennemde İkİ Adam
Cehennemde İkİ Adam Devamı
Nasıl Kayboldum?
Nasıl Kayboldum? Devamı
Arada
Arada Devamı

Bir Amerikan Suçu
Bir Amerikan Suçu Devamı

Bordo Bereliler Suriye
Bordo Bereliler Suriye Devamı
Ruh Eşim
Ruh Eşim Devamı
Beş Şehir
Beş Şehir Devamı

Hazine Muhafızları
Hazine Muhafızları Devamı
Küçük Balık
Küçük Balık Devamı