Nostaljik Türk filmleri  |   Nostaljik Yabancı filmler  |   İstanbul AVM'ler  |   Ankara AVM'ler  |   İzmir AVM'ler  |   Kıbrıs AVM'ler  |  

EGiRKOKU

EĞİR KÖKÜ (bitki)

EĞİR KÖKÜ ,

(La. Rhizorna Calarnİ aromwtici, AL Kalamuswurzel, Fr. Racine d`acore odorant, İn. Calamus mot)

Acorus calamus L. (Araceae) türünün kurutulmuş rizornlarıdır. Bu tür 50 - 125 cm yükseklikte, çok yıllık, otsu bir bitkidir (Resim : 1). Yapraklan şerit biçiminde, kenarları kıvırcıklı, kilkulu ve boyuna çizgilidir. Çiçekler 5 - 9 cm uzunluk1a bir başak durumunda toplanrnışlardır. Dere ve durgun su kenarlarında yetişir. 1550 yıllarında Türkiyeden Avrupa ya tıbbi bitki olarak götürülınüş (!) ve bu şekilde Avrupaya yayılmıştır. Anadolwda Sapanca, Yeniçağa (2) ve Beyşehir göllerinin kenarlarında yetiştiği bilinmektedir. 

Dış görünüş : Rizoınlar soııtbaharda toplanır. Kök ve yaprak bakiyelerinden ternizlenir. Dış kabuğu soyuldukılan sonra veya soyulmadan güneşte kurutulur. Eğir kökü 0.5 - 1 .5 cm çapmda ve 5 - 20 cm uzunlukta çubuklar halindedir. Soyulrnarnış droglann dış yüzü esıuer renkli olup kök ve yaprak bakiyelerini taşır. Soyulınuş drog sarımsı beyaz renklidir. üzerinde kök izleri görülür. Kokusu balıarlı ve hoş, lezzeti ise acı ve batıcııdır. 

Bileşim : % 1.5 - 3.5 arasmda uçucu yağ taşır. Bu yağda asamil alıkol, ögenol ve asaron bulunmaktadır. 

Etki ve kullanılış : Gaz söktürücü, terletici ve antispazıuotik etkilere sahiptir. Memleketimizde dahilen prostat hastalıklarına karşı, haricen ise romatizıua ve bazı deri hastalıklarının tedavisinde kullamlıuaktadır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde önemli bir tedavi aracı idi. Evliyil Çelebi seyyahaJtnamesinde bu drog için şunları yazmıştır (3). `Kağıthane mesiresi denilen ferah verici ge. zinti yerinde baruthane çarhlarını çeviren·suyun geldiği yer ki (Cendere boğazı) demekle meşhurdur. Orada bir çeşit Eğir kökü çıkar k!, Azakta ve Gerede şehirlerinde çıkanlardan çok daha şifalıdır. Yiyeni bin kere geğirtir. Tuhaf hassası vardır. Fakat çok azdır. Çoğu zaman su kaplunbağası onu yiyip yağlamr. Galata`dan frenk tayfaları gelip adı geçen kaplunbağaları aviayıp bütün çeşitli hastalıkiar için ilaç ederler. Doğrusu bin kere şifası görülmüştür.` Halen, kereviz kökü ile birlik`te, prostat büyümesine karşı aşağıdaki şekilde kullanılmaktadır. 

I - 50 gr Eğir kökü (kaba toz edilmiş) 500 gr Su Beş dakika kaynatılır ve soğuduktan sonra bezden süzülür. 

Etki ve kullanılış : Theophrastus döneminden (İ.Ö. 3. yüzyıl) beri barsak parazillerine karşı kullanılan bir drogdur. Omurgas;z hayvaniann adeJelerini felç eden bir etkiye sahiptir. Bu nedenle bazı barsak paraziılerinin düşürülmesinde kullanılır. Bilhassa Tenia türleri üzerinde etkilidir. Barsak · solucanları bu droga karşı bir dirence sahiptirler. 

Kullanılış şekli : Eterli bulasa (4 - 8 gr) veya taze rizom toz halinde, 12 - 15 gr (bal ile karıştırılarak) alınabilir. Dekaksiyon halinde de kullanılmakta/dır. 15 - 50 gr taze drog bir litre suda kaynatılır. Kaynatılarak swı kısım yarı yarıya azaltılır. Elde edilen bu yoğun hulasa, sı>bah aç karnına, bir defada içilir. Drogun alınmasından bir saat kadar sonra, tenyalan dışarı atmak için, bir müshil (15 - 30 gr İngiliz tuzu -sodyum sülfat-, 400 gr suda eritilir) alınmalıdır. Yağlı müsbiller (mesela hint yağı) uygun değildir. Tenya düşürmek için kullanılan miktar, bünyesi hassas olan bazı kişilerde, ciddi zelıirlenmeler yapabilir. Bu nedenle bu drog ancak hekim kontrolünde kullanılmalı, karaciğer ve kalp hastalığı bulunan kişilere verilmemelidir (1). 

Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (Hypolepidaceae) (Karta! Eğreltisi) : 50 - 200 cm yükseklikte, çok yııllık ve otsu bir bitkidir. Yapraklar uzun saplı, lamina 3 defa parçalı. üst yüz çıplak, alt yüz tüylü. Spor keseleri yaprakların kenarında bir çizgi halinde toplanmıştır. Çiçeksiz bir bitkidir/ Anadolu sahillerinde ve bilhassa orman açıklıklarında bol olarak bulunur. Memlekeıimizde `Eğrelti` ismi genellikle bu tür için kiıllanılmaktadır. Tıbbi bir etki ve kullanılışı bulunmamaktadır. Taze yapraklar kavun ve karpuz sergilerinde yatak olarak kullanılır. Kuru yapraklar ise Karadeniz bölgesinde hayvaniara yem olarak verilmektedir. 

Toksikolajik etki : Kuwetli bir zehirliliğe sahip değildir. Taze bitkiyi yaşlı hayvanlar yemez. Genç hayvanlarda, bu bitkiyi yeme sonucu ciddi zehirlenmeler görülür ve 3 - 4 gün içinde hayvan genellikle iç kanama ile ölür. Doğu Karadeniz bölgesinde kurutulmuş bitki hayvan yemi olarak kullanılmak>tadır. Bu şekilde beslenen hayvanlarda tümörler (safra kesesi, barsak, mide) meydana gelmektedir. Bu nedenle bu bitkide kanserojen bir madde olduğu düşünülmektedir (2). 

Diğer isimler : İfteri (Karadeniz bölgesi), Karta! eğreltisi (yaprak sapı kesitinde, iletme demeti topluluğunun, bir kartalı andırması nedeniyle). 

KIRAL EGRELTİSİ KöKü (Rhizoma Osmundae) : Osmunda rgalis L. (Osmundaceae) türünün sonbaharda toplanıp kurutulmuş rizomlarıdır. Bu tür 1.5 m kadar yükseklikte çok yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar parçalı, loblar oval biçimli ve tam kenarlıdır. Avrupa ve Kuzey Anadolunun nemli çayırları ve su kenarlarında yetişir. idrar söktürücü, kabız ve kuwet verıcı özelliklere sahiptir. İnfusyon (% 1 - 2) halinde kullanılır. infusyaİldan gülllde 2 - 3 bardak içilir. Tropikal orkidelerin saksılarda yetiştirilmesinde cok kullanılan bir malzemedir. 

 

 

Bunlara bakanlar bunlara da baktı

Benzer isimler

Güncel Filmler

Son Eklenen Filmler

Bi` İlhan İrem Vardı
Bi` İlhan İrem Vardı Devamı
Komünist Başkan
Komünist Başkan Devamı

Sizin için seçtiklerimiz

Jindabyne
Jindabyne Devamı
Aşkın Büyüsü
Aşkın Büyüsü Devamı
Kara Maske
Kara Maske Devamı

Mahpus
Mahpus Devamı
Benim Adım Khan
Benim Adım Khan Devamı
Büyük Hazine
Büyük Hazine Devamı

Gazi Kadın
Gazi Kadın Devamı
Kaç Kaçabilirsen
Kaç Kaçabilirsen Devamı

Cici Babam
Cici Babam Devamı
Garip Bir izdivaç
Garip Bir izdivaç Devamı
Cin Çesmesi
Cin Çesmesi Devamı